H νοσογόνος παχυσαρκία στην Ευρώπη και στην Ελλάδα σήμερα.

Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να προσδιορίσει την καταπολέμηση της παχυσαρκίας ως βασική προτεραιότητα για την πενταετία 2006 - 2013 έρχεται να επιστεγάσει την προσπάθεια που καταβάλλει τα τελευταία χρόνια η Επιστημονική και Ιατρική Κοινότητα παγκοσμίως αλλά και στην Ελλάδα.

Πρόσφατες επιστημονικές μελέτες επισημαίνουν τους κινδύνους που σχετίζονται με τη νοσογόνο παχυσαρκία, αφού η τελευταία παίρνει διαστάσεις επιδημίας. Σε ολόκληρη την Ευρώπη υπάρχουν 135 εκατομμύρια υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα από τα οποία τουλάχιστον 6 εκατομμύρια άτομα πάσχουν από νοσογόνο παχυσαρκία.

Στην Ελλάδα τα ποσοστά είναι εξίσου ανησυχητικά και μας δίνουν μια δυσάρεστη πρωτιά. Η συχνότητα εμφάνισης της παχυσαρκίας ανέρχεται σε ποσοστό 26.0% στους άνδρες και 18.2% στις γυναίκες, ενώ τα αντίστοιχα ποσοστά για τα ελληνόπουλα αγγίζουν το 8.5% σε ηλικίες 7-12 ετών και 6% στην εφηβεία.

Η παχυσαρκία ευθύνεται για ένα σημαντικό αριθμό σοβαρών συνοδών νοσημάτων, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2, η υπέρταση, η υπνική άπνοια, η υπερλιπιδαιμία, το μεταβολικό σύνδρομο, η στεφανιαία νόσος κ.α.
(Αποσπάσματα από ανακοίνωση του Αλ.Παπακωνσταντίνου , Αναπλ.Διευθυντή Α' Χειρ/κής Κλινικής (Νοσ. Ευαγγελισμός), τον Δεκέμβριο του 2005.

Ως παχυσαρκία ορίζεται η κατάσταση που χαρακτηρίζεται από αύξησης του λίπους σώματος και πιο συγκεκριμένα ως υπερβάλλον βάρος κατά 20% του ιδανικού ή ΒΜΙ (Body Mass Index) μεγαλύτερο των 30kg/m2. Ως Δείκτης μάζας Σώματος (ΔΜΣ) ή BMI ορίζεται το πηλίκο της διαιρέσεως του σωματικού βάρους σε χιλιόγραμμα δια του ύψους σε μέτρα στο τετράγωνο και εκφράζεται σε κιλά ανά μέτρο στο τετράγωνο.

ΔΕΙΚΤΗΣ ΜΑΖΑΣ ΣΩΜΑΤΟΣ
BMI < 18,5 = Λιπόσαρκος
BMI 18,5-25 = Φυσιολογικός
BMI> 25 = Υπέρβαρος
BMI > 30 = Παχύσαρκος
BMI > 35 = Σοβαρή παχυσαρκία
BMI > 40 = Νοσογόνος παχυσαρκία
BMI > 50 = Υπερπαχύσαρκος

ΣΥΝΟΔΕΣ ΠΑΘΗΣΕΙΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ
Ενδοκρινικές / Μεταβολικές
Αντίσταση στην ινσουλίνη, διαβήτης, δυσλιπιδαιμία, διαταραχές εμμήνου ρύσεως, αδυναμία τεκνοποίησης
Καρδιαγγειακές
Υπέρταση, στεφανιαία νόσος, αρρυθμίες, πνευμονική υπέρταση, καρδιακή ανεπάρκεια, εγκεφαλικά επεισόδια, φλεβική ανεπάρκεια, κιρσοί κάτω άκρων, φλεβοθρόμβωση, πνευμονική εμβολή
Πνευμονικές
Μη φυσιολογικές σπιρομετρικές δοκιμασίες, άπνοια στον ύπνο, σύνδρομο υποαερισμού,
Μυοσκελετικές
Οσφυαλγία, οστεοαρθρίτιδα αρθρώσεων κάτω άκρων, ουρική αρθρίτις
Γαστρεντερικές
Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, χολολιθίαση, παγκρεατίτις, λιπώδης διήθηση ήπατος, μη αλκοολική στεατοηπατίτις
Καρκίνοι
Παχέος εντέρου, προστάτου, μαστού, μήτρας, χοληδόχου κύστεως
Άλλες
Καφαλαλγία,κήλες, ακράτεια ούρων στην προσπάθεια, ψυχολογικές διαταρραχές

Νοσογόνος ορίζεται η παχυσαρκία όταν το ΒΜΙ είναι μεγαλύτερο ή ίσο του 40 ή μεγαλύτερο ή ίσο του 35 παρουσία συνοδών παθήσεων που είναι αποτέλεσμα της παχυσαρκίας. Αξίζει να σημειωθεί ότι το προσδόκιμο επιβίωσης των νοσογόνα παχυσάρκων, είναι κατά 20 χρόνια μικρότερο από τα μή παχύσαρκα άτομα αντίστοιχης ηλικίας. Οι ασθενείς με ΒΜΙ >50 χαρακτηρίζονται ως υπέρπαχύσαρκοι. Για τους ασθενείς αυτούς απαιτείται πιο επιθετική θεραπευτική προσέγγιση.

Η θεραπεία της παχυσαρκίας διακρίνεται σε συντηρητική και χειρουργική. Η συντηρητική θεραπεία περιλαμβάνει:

  • Δίαιτες ελαττωμένων θερμίδων 1200kcal/ημ
  • Δίαιτες πολύ χαμηλών θερμίδων 800kcal/ημ
  • Διαφοροποιήσεις συμπεριφοράς
  • Σωματική άσκηση
  • Φάρμακα
Για τη νοσογόνο παχυσαρκία η χειρουργική θεραπεία έχει πολύ καλά αποτελέσματα ενώ για τους παχύσαρκους με ΒΜΙ < 30, γενικώς προτείνεται συντηρητική θεραπεία.Ο κύριος λόγος που καθιερώθηκε η χειρουργικ θεραπεία είναι η αδυναμία διατήρησης του αωλεσθέντος βάρους με τις συντηρητικές μεθόδους. Επειδή η ελάττωση του σωματικού βάρους σε επίπεδο 10-30% του αρχικού που διατηρείται μακροπρόθεσμα, οδηγεί σε βελτίωση ή ίαση των συνοδών της παχυσαρκας νόσου, η χιρογ απία φίνεται ότι αποτελεί αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος.
Κείμενο:
Σ. Χειρίδης